Szukaj Pokaż menu

Etymologia słynnych przysłów i powiedzeń

170 113  
710   110  
Blenia pisze: Te powiedzenia zna każdy z nas, jednak nie wszyscy wiedzą jakie jest ich pochodzenie. A oto kilka z nich:

„Zrobić kogoś na szaro”

Mistrzowie Internetu DXIII - Tak wygląda życie z zaburzeniami lękowymi

104 389  
561   94  
W dzisiejszym odcinku m.in. kiedy nie chce ci się ciągnąć ze sobą namiotu; wymagania fryzjerki szukającej pracy; SMS od taty i dziadka z okazji świąt oraz kto zdemolował w Krakowie salon kosmetyczny.

Człowiek posiada znacznie więcej niż 5 zmysłów

98 916  
299   51  
Wzrok, słuch, zapach, smak, dotyk - to klasyczny zestaw zmysłów, o którym uczymy się jeszcze w podstawówce. Człowiek posiada jednak więcej zmysłów, choć nie da się jeszcze określić, ile dokładnie - nie wszystkie są bowiem do końca poznane.

Propriocepcja - zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała. To właśnie on przydaje się, kiedy policjant zatrzymuje kogoś do kontroli i podejrzewając, że kierowca pił alkohol, nakazuje mu zamknąć oczy i dotknąć swojego nosa. Na co dzień przydaje się np. kiedy coś nas swędzi - możemy się podrapać bez patrzenia w to miejsce.

Swędzenie - receptory odpowiadające za odczuwania swędzenia stanowią odrębny - od innych powiązanych z dotykiem - system.

Zmysł napięcia mięśniowego - jak sama nazwa wskazuje, mózg kontroluje poziom napięcia naszych mięśni.

Nocycepcja - innymi słowy: ból. Dawniej uważano, że jest efektem "przeładowania" innych zmysłów, np. dotyku, ale okazuje się, że do odczuwania bólu mamy osobne receptory. Są ich trzy rodzaje: skórne, somatyczne (kości i stawy) oraz trzewne (organy wewnętrzne).

Termocepcja - zdolność odczuwania ciepła i zimna.

Zmysł równowagi – umożliwia czucie położenia ciała w przestrzeni - przyspieszania i zmiany kierunku. Mieści się w uchu wewnętrznym. Jeśli nie działa lub jest uszkodzony, nie można dosłownie odróżnić, gdzie jest góra, a gdzie dół. Poruszanie się bez niego jest praktycznie niemożliwe.

Receptory rozciągania - można je znaleźć np. w płucach, pęcherzu czy jelitach.

Chemoreceptory - receptory rozróżniające substancje chemiczne. Do podstawowych chemoreceptorów zalicza się receptory wykrywające smak i zapach. Z chemorecepcją związane są również receptory wykrywające tlen, dwutlenek węgla i poziom pH płynów ustrojowych (odruch wymiotny).

Pragnienie - system monitorujący poziom nawodnienia organizmu, mówiący nam, kiedy należy się napić - oczywista oczywistość.

Głód - tutaj również tłumaczyć chyba nie trzeba.

Magnetorecepcja – zdolność organizmu do wykrywania kierunku linii ziemskiego pola magnetycznego, umożliwiająca orientację w przestrzeni. Zdolność tę ma wiele zwierząt, w tym człowiek, przy czym jej aktywne wykorzystanie – nazywane nawigacją geomagnetyczną – zaobserwowano tylko u niektórych, np. u zwierząt wędrownych (m.in. ptaki, pszczoły, ryby, walenie i żółwie).

Percepcja czasu - jest ciągle przedmiotem badań w psychologii i neurobiologi. W jednym z badań percepcji czasu wykazano, że grupa osób w wieku 19-24 lat była w stanie oszacować, kiedy minęło 3 minuty. Średnia granica błędu wynosiła 3 sekundy. Co ciekawe, wskazanie upływu 3 minut w grupie osób w wieku 60-80 lat następowało średnio w okolicach 3 minut i 40 sekund. Wydaje się więc, że cokolwiek wpływa na postrzeganie czasu, spowalnia swoją pracę wraz z wiekiem - im jesteśmy starsi, tym czas wydaje się płynąć szybciej.


Kilka dodatkowych ciekawostek

Autorstwo tradycyjnego modelu 5 zmysłów (wzrok, słuch, dotyk, zapach, smak) przypisywane jest Arystotelesowi.

Jedną z metod badania magnetorecepcji jest zdezorientowanie człowieka znajdującego się w silnym polu magnetycznym. W takich warunkach ludzie mają o wiele większe problemy w ustawieniu się w pierwotnym kierunku niż ci, którzy nie znajdowali się w zasięgu działania takiego pola.

Zmysł równowagi działa m.in. na zasadzie wykrywania ruchów płynu (tzw. śródchłonki) znajdującego się w trzech kanałach błędnika błoniastego, w uchu wewnętrznym.

Pewne bakterie Magnetospirillum magnetotacticum produkują w swych komórkach cząsteczki magnetyczne wielkości około 30 - 50 nm (takie mini igły kompasu), dzięki którym potrafią ustawiać się w kierunku bieguna magnetycznego.

Niektórzy ludzie doświadczają tzw. synestezji - stanu, w którym doświadczenia jednego zmysłu (np. wzroku) wywołują również doświadczenia charakterystyczne dla innych zmysłów, np. odbieranie niskich dźwięków wywołuje wrażenie miękkości czy barwa niebieska odczuwana jest jako chłodna.
299
Udostępnij na Facebooku
Następny
Przejdź do artykułu Mistrzowie Internetu DXIII - Tak wygląda życie z zaburzeniami lękowymi
Podobne artykuły
Przejdź do artykułu Kosmiczne ciekawostki, czyli wiedza nieprzydatna, ale fajna
Przejdź do artykułu 7 ciekawych informacji o papryczkach chili i ostrym jedzeniu
Przejdź do artykułu Ciekawostki ukryte w logo
Przejdź do artykułu Ciekawe fakty o Nowym Jorku
Przejdź do artykułu Islandzki czarny humor w wykonaniu Hugleikura Dagssona
Przejdź do artykułu 10 rzeczy, które warto wiedzieć o zimie
Przejdź do artykułu Mistrzowie Internetu – Tak wygląda operacja zmiany płci na NFZ
Przejdź do artykułu Ludzie, którzy mieli bardzo zły dzień CL - Montaż blachodachówki przez profesjonalną ekipę
Przejdź do artykułu 7 rzeczy, które warto wiedzieć o branży hotelowej

Dobra, dobra. Chwila. Chcesz sobie skomentować lub ocenić komentujących?

Zaloguj się lub zarejestruj jako nieustraszony bojownik walczący z powagą